„Grażyna” - problem gatunku
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Grażyna należy do jednego z najbardziej popularnych w romantyzmie gatunków literackich, tzn. powieści poetyckiej. Cechą charakterystyczną tego gatunku jest synkretyzm, sprowadzający się do współistnienia w dziele cech przynależących do epiki i liryki, a także dramatu. Własności epickie to przede wszystkim obecność narratora, zaś dla liryki charakterystyczne są: układ stroficzny oraz kreacja bohatera – jednostki wyjątkowej, często skłóconej ze światem.

Za twórcę tego gatunku uznaje się Waltera Scotta. Polskie romantyczne powieści poetyckie to: Maria Antoniego Malczewskiego, Konrad Wallenrod i Grażyna Adama Mickiewicza oraz wiele utworów Juliusza Słowackiego.

Grażyna jak wskazują badacze nie w pełni jest powieścią poetycką. Podkreśla się wpływy klasycystyczne, silnie obecne jeszcze w ówczesnej twórczości Mickiewicza. Również Grażyna nosi znamiona poematu o wybitnych cechach klasycznych, choć z mocno zaznaczonymi pierwiastkami romantycznymi. Za cechy klasyczne uznaje się jedność czasu i miejsca akcji, jej logikę oraz dbałość o wypełnienie wszystkich luk fabularnych. Podczas gdy ewidentnie romantyczne są: tajemniczość, nastrój grozy, niepokoju – większość wydarzeń dzieje się w nocy, a także kobieta-bohater oraz podkreślenie znaczenia uczucia zbiorowego.

Interesującą koncepcję przynależności gatunkowej „Grażyny” dał Bogusław Dopart (B. Dopart, Adam Mickiewicz, [w:] Historia literatury polskiej w dziesięciu tomach. Romantyzm, Bochnia – Kraków – Warszawa 2003, s.295-301). Określa on dzieło Mickiewicza jako „powieść legendową” o następującej budowie:
  • Uwertura epicka – podaje tonację estetyczną utworu.
  • I faza (ww. 76-487) – dramatyczność, typowy przebieg fabuły tragedii.
  • II faza (ww. 488-796) – charakter powieściowy; konwencja powieści sensacyjnej.
  • III faza (ww.797-1089) – epopeiczność, sekwencja motywów znamiennych dla epopei.
  • Epilog wydawcy.
  • Przypisy historyczne.





  Dowiedz się więcej
1  Patriotyzm jako element etosu rycerskiego w „Grażynie”
2  Czas i miejsce akcji
3  Sposób przedstawienia Krzyżaków w utworze



Komentarze
artykuł / utwór: „Grażyna” - problem gatunku






    Tagi: